Immuunsysteem versterken: feit of fabel?
Je immuunsysteem een boost geven? Of liever niet?
Het versterken van het immuunsysteem. Steeds meer fabrikanten van poeders, pilletjes en andere middelen spelen hier handig op in. Maar wat werkt nu wel? En wat niet? Wij namen enkele wetenschappelijke onderzoeken onder de loep.
Ga direct naar:
Wat is het immuunsysteem?
Immuunsysteem en sport
Is het boosten van je immuunsysteem een fabel?
Tips om je immuunsysteem in balans brengen
Wat is het immuunsysteem?
Je eigen immuunsysteem versterken. Kan dat eigenlijk wel? Voordat we hier dieper op induiken, leggen we uit wat het immuunsysteem is. Immuniteit is het mechanisme dat ervoor zorgt dat je lichaam infecties tegengaat. Steeds meer mensen zijn geïnteresseerd in de connectie tussen leefstijl en immuniteit om gezond te blijven.
Immuunsysteem en sport
Zowel sporters als niet-sporters hebben baat bij een goed functionerend immuunsysteem. Niet alleen zorgt het immuunsysteem voor een goede afweer, ook beïnvloedt het weefselherstel, slaap, geestelijke gezondheid en thermoregulatie. Maar méér sporten betekent niet automatisch een betere afweer. Later in dit artikel meer hierover.
Supplementen om je immuunsysteem te versterken?
Of je geld liever aan andere zaken besteden?
Mensen nemen supplementen in, zoals vitamines, probiotica, mineralen en anti-oxidanten, omdat zij hun immuunsysteem willen versterken. In de Verenigde Staten neemt meer dan de helft van de inwoners supplementen. Veel mensen zien supplementen als een alternatief voor vaccinatie. Van sommige vitaminen bestaat bewijs dat deze het immuunsysteem mogelijk een boost kunnen geven. Denk aan vitamine A en vitamine D. Van andere vitaminen is de werking echter nog onzeker. Soms ligt een teveel aan inname van supplementen op de loer. Laat je daarom goed informeren voordat je supplementen neemt.
Is het boosten van je immuunsysteem een fabel?
Je immuunsysteem is een ingenieus mechanisme dat je lichaam in balans houdt. Het weert allerlei indringers. Denk aan bacteriën, virussen en parasieten die tot een infectie kunnen leiden. Echter, het resultaat van een te goed werkend (hyperactief) immuunsysteem kunnen allergieën, diabetes en allerlei andere auto-immuunziekten zijn. Volgens professoren van de Harvard Medical School zou het boosten van je immuunsysteem dus kunnen leiden tot allerlei nare aandoeningen. Wanneer je te weinig normaal en gevarieerd voedsel binnenkrijgt of opneemt, of ongezond leeft, is het belangrijk om je leefsstijl nader te bekijken. In plaats van spreken over het versterken of boosten van je immuunsysteem kun je naar ons idee beter streven naar een evenwichtig immuunsysteem. Oftewel, een afweersysteem dat in balans is.
Wanneer een sterk immuunsysteem een zwakte wordt
Wist je dat met name jonge mannen aan het begin van de vorige eeuw stierven aan de Spaanse griep? De reden hiervoor? Zij hadden een supergoed functionerend immuunsysteem. Het nadeel? Het sloeg als het ware op hol bij het bestrijden van het griepvirus. Dit wordt ook wel cytokinestorm genoemd. Hierdoor werden de mannen zo ziek dat zij dit uiteindelijk met de dood moesten bekopen.
“Meditatie kan helpen immuunsysteem in balans te brengen”
Tips om je immuunsysteem in balans brengen
Een supergoed geboost immuunsysteem is dus niet altijd wenselijk. Daarom spreken wij liever van een immuunsysteem dat in balans is. Te weinig slaap, stress, roken, overgewicht, een slechte hygiëne, te veel én intensief sporten zonder herstel… Er zijn tal van zaken die je immuunsysteem kunnen verzwakken. Tot je 50e levensjaar is je afweersysteem redelijk stabiel, maar daarna neemt het af. Met deze tips breng jij je immuunsysteem in balans.
- Doe regelmatig yoga
Yoga helpt stresshormonen verlagen, stimuleert de doorbloeding en ondersteunt het zenuwstelsel. Rustige vormen zoals yin yoga, Yogability Recovery en restorative yoga zijn bijzonder goed voor herstel en balans. Denk aan houdingen zoals child’s pose, twists en gentle backbends. - Gebruik bewuste ademhaling
Ademhaling heeft direct invloed op je stressniveau en daarmee op je immuunsysteem. Probeer bijvoorbeeld:- box breathing (4-4-4-4)
- verlengde uitademing (bijvoorbeeld 4 tellen in, 8 tellen uit)
- Slaap voldoende en regelmatig
Tijdens slaap herstelt je lichaam en worden belangrijke afweerprocessen actief. Richtlijn:- 7–9 uur slaap
- vaste bedtijden
- minder schermen in de avond
- Beperk chronische stress
Langdurige stress kan je weerstand onder druk zetten. Kleine dagelijkse herstelmomenten helpen:- wandelen
- meditatie
- journaling
- luisteren naar rustige muziek
- tijd doorbrengen in de natuur
- Eet gevarieerd en kleurrijk
Wist je dat gefermenteerde voeding (zoals yoghurt, kefir, kimchi of zuurkool) kan je darmflora ondersteunen? Focus je daarnaast op voeding die rijk is aan:- groenten
- fruit
- peulvruchten
- gezonde vetten
- vezels
- Ondersteun je darmgezondheid
Een groot deel van het immuunsysteem hangt samen met de darmen. Belangrijk daarbij is om voldoende vezels te nuttigen, maar ook voldoende water. Zorg daarnaast dat je minder ultra-bewerkte voeding eet. Eet daarnaast rustig en kauw goed. - Beweeg dagelijks
Regelmatige matige beweging ondersteunt je weerstand beter dan extreem intensief trainen zonder herstel. Denk aan: wandelen, fietsen, yoga, zwemmen en mobiliteitsoefeningen - Ga regelmatig naar buiten
Daglicht ondersteunt je biologische klok en vitamine D-aanmaak. Zelfs 20–30 minuten buiten zijn kan al helpen. - Drink voldoende water
Hydratatie ondersteunt transport van voedingsstoffen en afvalstoffen van en naar de cellen. Signalen van te weinig vocht zijn: vermoeidheid, hoofdpijn, concentratieproblemen - Neem tijd voor ontspanning en verbinding
Positieve sociale contacten en momenten van rust hebben verrassend veel invloed op gezondheid en weerstand. Lachen, aanraking, samen eten of simpelweg je gehoord voelen kunnen stressreacties verlagen.
Een belangrijke nuance: een “goed immuunsysteem” betekent niet dat het zo actief mogelijk moet zijn, maar dat het goed gereguleerd en in balans is. Rust, herstel en regelmaat zijn daarin vaak net zo belangrijk als voeding of supplementen.
